تمیز کردن تخم شترمرغ اگر اصولی انجام نشود، نهتنها نرخ هچ (تفریخ) و جوجهدهی را بالا نمیبرد، بلکه میتواند باعث نفوذ باکتری به تخم، مرگ جنین و عفونت کیسه زرده شود. اصل طلایی در این زمینه عبارت است از: جمعآوری سریع، تمیزکاری خشک و ملایم، رعایت بهداشت و پرهیز از شستوشو.
چه کنیم؟
- تخمها را سریع جمع کنیددر روزهای گرم، تخمها را حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه پس از تخمگذاری جمع کنید تا فرصت خشکشدن سطح تخم فراهم شود. اگر تخمها شب در لانه بمانند، سرد شده و صبح با شبنم یا باران پوشیده میشوند که راهی برای ورود باکتری به پوسته است.
- بهداشت دست و وسایل حملدستها را کاملاً شسته یا از دستکشهای یکبار مصرف استریل استفاده کنید. سبد یا ظرف حمل تخم (معمولاً فومی با حفرههای مجزا) باید با دستمال کاغذی یکبار مصرف پوشانده شود تا از آلودگی بیشتر پوسته جلوگیری شود.
- تمیزکاری خشکتخمهای کثیف را با یک برس نرم یا پارچه تمیز و خشک بهآرامی پاک کنید. استفاده از الکل توصیه نمیشود.
- بهداشت لانه را جدی بگیریدتا حد امکان لانههای تخمگذاری دور از محل تغذیه و تجمع پرندگان باشند و بستر لانه بهطور منظم تعویض یا شن تمیز به آن اضافه شود. در هوای بارانی نیز شن بیشتری بریزید تا تخمها با آب و گل تماس پیدا نکنند.
- ضدعفونی با فرمالین و پرمنگنات (فومیگیشن)تخمها باید در بدو ورود به هچری و در حالی که هنوز گرم هستند، در یک اتاق یا محفظه مخصوص دودی شوند. مقدار مصرف: برای هر ۱ متر مکعب فضای اتاق، به ۴۰ میلیلیتر فرمالین غلیظ (۴۰٪) و ۲۰ گرم پرمنگنات پتاسیم نیاز است. درب محفظه را بسته و به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه صبر کنید، سپس گاز را تهویه کنید.توجه: تخمهای در حال انکوباسیون تحمل این نوع دودی کردن را ندارند و این کار فقط قبل از قرارگیری در دستگاه مجاز است
- ذخیرهسازی و پیشگرم کردندمای ایدهآل ذخیرهسازی ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتیگراد با رطوبت ۷۵ تا ۸۰ درصد است. تخمها باید حداقل ۲ و حداکثر ۷ روز نگهداری شوند (نگهداری کمتر از ۲ روز و بیش از ۷ روز نرخ هچ را کاهش میدهد). همچنین پیشگرم کردن ملایم (۴ ساعته در ۳۶ درجه یا رساندن به دمای ۲۵ درجه یک روز قبل از چیدن) میتواند مرگومیر جنینی را کاهش دهد و از تعریق سطح تخم جلوگیری کند.
- پایش و حذف تخمهای مشکوکدر کندلینگ، تخمهای بینطفه یا آلوده را جدا کنید؛ تخم آلوده میتواند منبع عفونت برای سایر تخمهای انکوباتور باشد. متاسفانه بسیاری از مزرعهداران تخمهای حذفی را تا پایان دوره انکوباسیون درون دستگاه نگه میدارند.
چه نکنیم؟
- هرگز از پارچه مرطوب یا خیس برای پاک کردن تخم استفاده نکنیداین دستمالها باعث تجمع و پخش آلودگی میشوند و رطوبت، راه ورود باکتریهاست.
- از شستوشو و غوطهوری تخم خودداری کنیدبرخلاف تخممرغ، تخم شترمرغ لایه محافظ کوتیکول (موم/موکوس) قابل توجهی ندارد. بنابراین اگر تخم شسته شود، مایع با خاصیت مویینگی به داخل پوسته مکیده شده و باکتریهای سطح تخم را به درون میبرد.اگر مجبور به شستوشوی لکههای بسیار سخت شدید، فقط باید با آب یا محلول بسیار گرم ۴۰ تا ۴۵ درجه باشد، اما روش مطمئن، تمیزکاری خشک است
- تخم آلوده یا ترکخورده را وارد انکوباتور نکنیداین تخمها میتوانند منبع عفونت برای تخمهای سالم باشند.
- در زمان دودی کردن (فومیگیشن)، فرمالین را روی کریستالها نریزیدبرای ساخت گاز فرمالدهید، ابتدا مایع (فرمالین) را در ظرف بریزید و در آخرین لحظه کریستالهای پرمنگنات را اضافه کنید. ریختن فرمالین روی کریستالها میتواند باعث انفجار و پاشیدن مواد به صورت اپراتور شود.گاز فرمالدهید بسیار سمی و محرک است؛ حتماً نکات ایمنی و تهویه را رعایت کنید


